De zwarte brigade

Ze deden hun uiterste best, daar valt niets op af te dingen. En dat niet alleen, ze deden het ook goed. Else lag er keurig bij, netjes gewassen en gekleed. Enkele preventieve maatregelen waren op mijn aanwijzingen getroffen en het resultaat was gewoon prima. De opbaring thuis heeft daarna ook geen enkel probleem opgeleverd; ik had geen reden tot klagen.

Maar toch…

Soms moet je als kleine uitvaartondernemer wel eens werk uitbesteden. De laatste verzorging (het afleggen) van een overledene bijvoorbeeld. Je kunt het gewoon niet altijd zelf of met je eigen mensen doen. Dat is op zich niet erg, maar als je medewerkers van een ander bedrijf inhuurt, weet je niet altijd precies wie je in huis haalt. En soms gaat dat niet zoals je het zelf zou doen. Zoals bij Else…

Het begon al met de allereerste indruk bij binnenkomst. Ze hadden vast en zeker de instructie van de baas gekregen dat ze een driedelig zwart pak aan moesten, in de veronderstelling dat je er dan netjes en gepast uitziet. Maar de een had kennelijk een vest van een ander zwart pak geleend, want het was echt anders zwart dan zijn colbert, en de ander had inderhaast een van zijn beide schoenveters vervangen, en wel door een iets dikkere en iets zwartere dan de andere veter. Het was het gewoon net niet. Een zwart pak is niet per definitie netjes. Ze gaven netjes, waarschijnlijk conform de instructies, iedereen een hand. Hun gezichten stonden bedrukt, ze mompelden zonder de ander aan te kijken iets dat leek op “….leerd” en liepen toen snel door naar het bed waar Else lag. Ze negeerden de aanwezigen verder, hoorden mijn instructies aan en togen aan het werk.

Nu moet je weten dat deze familie weliswaar aangeslagen, maar toch ook enigszins luidruchtig en losjes was. Ze waren geen mensen van poespas en etiquette. Heerlijke mensen om mee te werken, onconventioneel en recht voor zijn raap. Na het overlijden van Else waren ze uiteraard verdrietig en vermoeid, maar nog steeds zichzelf.

De zwarte pakken deden hun werk geconcentreerd en in stilte. Op een losjes geroepen opmerking van een van de familieleden gingen ze uiterst serieus in, voortdurend met dezelfde strakke blik op het gezicht en op gedempte toon. Toen bij het draaien van de overledene één van haar armen buiten het bed viel, schoot de familie gezamenlijk in de lach. Een lollige opmerking van een kleinzoon zorgde voor nog meer bescheiden hilariteit. De zwarte jassen vertrokken geen spier, deden of er niets gebeurd was en maakten hun klus af. Ik merkte dat de familie er wat onzeker van werd.

Ook bij het afscheid nemen gaven ze iedereen weer een hand, mompelden iets, vermeden elk echt contact en maakten zich uit de voeten. Ik had het met stijgende ergernis en plaatsvervangende schaamte aangezien. Een van de zoons, nog steeds onzeker, keek me aan. Ik slikte mijn irritatie in en zei: “Zo, dat was het optreden van de zwarte brigade”. Gelukkig schoten ze allemaal in een bevrijdende lach. Hevige emoties wisselen elkaar soms heel snel af, zo gaat dat bij mensen in dit soort situaties.