Volop leven

Als rouwdeskundige schrijft Ton Zijderveld vanuit zijn ervaringen over omgaan met de mens in rouw. Vanuit zijn praktijk www.bulla.nl geeft hij rouwbegeleiding waarbij het sociale netwerk nadrukkelijk wordt betrokken, want rouwen doe je niet alleen. Daarnaast geeft hij gastlessen op mbo en hbo over omgaan met de mens in rouw.


Volop leven. Dat is de titel van een documentaire over een echtpaar dat bevraagd wordt op hun omgang met het verlies van hun zoon.

Volop leven. Kan dat als je je bloedeigen kind in een kist hebt gelegd?
Is dat niet het doorgeschoten positivisme van deze tijd? “Je moet doen waar je gelukkig van wordt.”

Is dit niet het ‘omdenken’ van negatieve zaken naar het positieve? Mag je nog in de put zitten? Mag je nog zeggen dat je leven ‘klote’ voelt?
Met ons persoonlijk verhaal wil ik hier antwoord op geven.

Politieagenten kwamen ons vertellen dat onze 2e dochter een ongeluk had gehad en drie kwartier later vertellen ze dat ze is overleden. De dagen daarna gingen we met elkaar bezig met … rouwen. Dat in de eerste plaats. Daar bovenop, niet daarnaast, gingen we bezig met de kaart, de dienst, de boodschappen, een puber van twaalf en een kind van zeven. De eerste wilde “gewoon” naar school, de ander niet “want mijn zus is dood”.

Na de begrafenis probeerden we het ‘gewone’ leven op te pakken. Maar “Het is niet meer vanzelfsprekend.” zegt Pieter in de documentaire. Bij het tafeldekken ontdekte onze oudste dat ze toch nog automatisch vijf borden en bestek gepakt had. En het inslapen was voor de jongste regelmatig een probleem. Bij de groenteboer moest ik goed nadenken hoeveel ik kocht. De slaapkamer van de meiden moest omgebouwd, want “het lijkt nu net of ze uit logeren is.”.

Gelukkig hadden we mensen om ons heen die durfden blijven vragen hoe het ging. Die niet invulden hoe wij ons moesten voelen. Die ieder van ons ruimte gaf om te rouwen zoals bij elk van ons paste. Een kennis die na maanden durfde vragen: “Jullie waren tijdens de begrafenis zo sterk. Heb je dat vast kunnen houden?”

Toen kon ik vertellen dat we niet sterk waren, maar dat we al een stuk verder waren in de rouw dan de mensen die ons weer voor het eerst zagen (en die verwachtten dat je een hoopje ellende bent). En dat we die ‘kracht’ natuurlijk niet vast hebben kunnen houden. Dat we ook dagen hadden zonder puf om ook maar iets te doen. Dat je je er toe moest zetten om het hoognodige te doen.

Mijn vrouw ging na een paar weken weer voor vijf halve dagen aan het werk. Dat bleek nog een brug te ver en dus eerst maar drie en dan langzaam uitbouwen. Als huisman had ik niet altijd energie om te stoffen, is sowieso mijn hobby niet. Dan liet ik me troosten door de plakboeken met alle kaarten, brieven en tekeningen. Waarna ik de stofdoek maar weer oppakte. Doorgaan dus, want “je kan er voor kiezen om in de put te blijven zitten, maar je kan er ook voor kiezen om iets met je leven te doen.” aldus Liesbeth in genoemde documentaire.

Op deze manier hard werkende aan de rouw en leven bij de dag, kregen we weer grip op het veranderde leven. Met mooie pieken en diepe dalen kreeg het leven zelfs weer toekomst. Kan je dat volop leven noemen? Ja! Intens rouwen door de pijn van het verlies te ervaren en tegelijkertijd het huidige en toekomstige leven leven, dat noem je met recht ‘Volop leven’!

_ _ _

Foto: Pieter en Liesbeth
Mede n.a.v. de documentaire ‘Volop leven’ https://www.facebook.com/volopleven/